Kuźnice
Kuźnice są dziś początkiem wielu dróg w góry, lecz ich wcześniejszy rytm wyznaczała Bystra: poruszała koła i młoty dawnego zakładu. Po tej pracy zostały nazwy Kuźnice i Homry, schody prowadzące do nieistniejącego dworu Homolaczów oraz historie ludzi, którzy później przejęli tutejsze dobra.
Młoty nad Bystrą
Zanim Kuźnice stały się początkiem szlaków, nad Bystrą pracowały piece, walcownia i ciężkie młoty. Pierwszy tekst odtwarza ten krajobraz pracy, drugi wyjaśnia, co w nazwach Kuźnice i Hamry zachowało się po dawnym zakładzie.
DAWNA PRACA
Ostatni młot nad Bystrą
Ruda schodziła z tatrzańskich kopalń do pieców i warsztatów, a woda Bystrej poruszała koła i młoty. Dzisiejszy początek szlaków był wtedy rozległym miejscem pracy.
NAZWA
Skąd nazwa Kuźnice?
Nazwa objęła całą osadę skupioną wokół obróbki żelaza, nie jedną wiejską kuźnię. Obok niej żyły Hamry — miano związane z ciężkimi młotami.
Homry, Homolaczowie i Zamoyski
Jedno słowo, schody prowadzące do miejsca po dworze i zmiana właściciela pokazują kolejne warstwy Kuźnic. Homry zachowały język dawnej pracy, Homolaczowie — pamięć zakładu i majątku, a historia Zamoyskiego zaczyna się od zakupu dóbr zakopiańskich w 1889 roku.
DAWNA NAZWA
Homry
Steczkowska zapisała w 1872 roku, że miejscowi nazywali Kuźnice „Homrami”. Późniejsze zapisy zachowały także formę Hamry; obie należały do języka dawnej pracy.
LUDZIE I MIEJSCE
Homolaczowie
Przy fontannie stoją dziś schody, które nie prowadzą już do domu. Za czasów Homolaczów dwór, ogród i zabudowania zakładu tworzyły jeden kuźnicki krajobraz.
WŁASNOŚĆ I PRZEMIANA
Władysław Zamoyski
Po zakupie dóbr zakopiańskich w 1889 roku Zamoyski przejął także Kuźnice. Dawny ośrodek przemysłowy stał się częścią większej historii lasów, dróg i gospodarowania tatrzańskim majątkiem.
Najnowsze historie
Dwa najnowsze teksty wychodzą z Kuźnic w góry. Jeden porównuje drogę przez Boczań z przejściem Doliną Jaworzynki, drugi prowadzi przez Kalatówki na Halę Kondratową.
PRZEWODNIK HISTORYCZNY
Z Kuźnic na Halę Gąsienicową. Dwie drogi, różne historie
Do Hali Gąsienicowej można dojść przez Boczań albo Dolinę Jaworzynki. Dawne opisy pokazują, jak zmieniało się znaczenie obu dróg dla pracy, transportu i turystyki.
PRZEWODNIK HISTORYCZNY
Z Kuźnic przez Kalatówki na Kondratową. Droga nad źródłem Bystrej
Niebieski szlak prowadzi dziś przez Kalatówki na Polanę Kondratową, lecz dawne przewodniki rozróżniały kilka wariantów tej drogi. W ich opisach powracało źródło Bystrej, pozostające dziś poza znakowaną trasą.