|

Skąd nazwa Zamarła Turnia? Poeta i skała, która zastygła w grani

Zamarła Turnia i Kozia Przełęcz w skalnej grani Orlej Perci

Zmarzła Przełęcz, Zamarła Turnia, Kozia Przełęcz.

Trzy nazwy leżą obok siebie w jednej grani. Pierwsza prowadzi ku śniegowi i mrozowi. Trzecia przypomina o kozicach. Środkowa brzmi inaczej.

Zamarła.

Dziś trudno usłyszeć to słowo bez myśli o wspinaczach, którzy zginęli na południowej ścianie. Nazwa wydaje się niemal ułożona po tragediach — jakby ktoś zamknął w niej Bronikowskiego, Szczukę oraz Marzenę i Lidę Skotnicówny.

Autorstwo nazwy przypisuje się Franciszkowi Henrykowi Nowickiemu. Zamarła nosiła swoje miano, zanim jej południowa ściana zebrała tragiczne historie.

Nazwa od poety

Franciszek Henryk Nowicki należał do ludzi, którzy na początku XX wieku próbowali nie tylko przechodzić przez Tatry, lecz także porządkować ich wysokogórski krajobraz nazwami.

Najbardziej znany jest jako pomysłodawca Orlej Perci. To on w 1901 roku przedstawił Towarzystwu Tatrzańskiemu projekt poprowadzenia graniowego szlaku od Wołoszyna przez Krzyżne, Granaty i Kozi Wierch ku Zawratowi.

Jemu przypisuje się również nazwę Zamarłej Turni.

Późniejsze opracowania wskazują rok 1902. Pojawia się w nich także informacja, że nazwę odnoszono początkowo do Małego Koziego Wierchu, zanim przylgnęła do niewielkiej turni pomiędzy Zmarzłą i Kozią Przełęczą. Jeśli przekaz ten jest trafny, nazwa przez pewien czas nie miała jeszcze dzisiejszego, precyzyjnego miejsca w grani.

Literatura tatrzańska nie wskazuje jednak własnego zapisu Nowickiego, w którym wyjaśniałby wybór słowa albo dokładną datę jego wprowadzenia. Najlepiej poświadczone pozostaje więc przypisanie mu autorstwa, słabiej — rok 1902 i początkowe odniesienie nazwy do Małego Koziego Wierchu.

Pewne jest na